آنچه تحت عنوان:

«اِقرأ النّص التّالی بدقّةٍ ، ثُمَّ أجِب عَنِ الأسئلةِ بما یُناسِبُ النّص»

در سؤالات عربی مطرح می شود؛
در واقع همان مبحث «درک مطلب» عربی است. البته درک مطلب عربی و زبان انگلیسی تفاوتهای عمده ای با یکدیگر دارند.

در زبان عربی از مجموع هفت سؤال داده شده، چهار سؤال مستقیماً به ماجرای عبارت اختصاص می یابد و سه سؤال دیگر به موضوع «تجزیه و ترکیب» یا همان «التحلیل الصّرفی و الاعراب» مربوط می شود که بررسی آنها در حیطه «قواعد عربی» قرار می گیرد و ما در اینجا برای حلّ و فصل اصولی و سریع تر سؤالات درک مطلب پیشنهادهای ده گانه ای ارائه می دهیم که البته توجه به آن فنون می تواند به بررسی آسان تر سؤالات درک مطلب کمک شایانی بکند.

● مهم ترین فنون بررسی سؤالات درک مطلب عبارتند از:

👈 1- توصیه می شود قبل از مطالعه ی متن داده شده، یک بار سؤالات و گزینه های مربوط به آنها را به طور سریع تندخوانی و مرور کنید تا با این شیوه ی ساده بتوانید به طور اصولی از محتوا و موضوع اصلی متن آگاه شوید و یا سررشته ی متن را به دست گیرید.
چه بسا استفاده از این شاید به داوطلبان برای رسیدن به پاسخ های احتمالی کمک کند. این روش این امکان را فراهم می سازد تا به هنگام قرائت متن، خیلی سریع تر به پاسخ منطقی دست یابید و هم¬چنین در مدّت زمان داده شده صرفه جویی کنید.
تجربه ثابت کرده است هنگامی که نخست به خواندن متن «درک مطلب» می پردازیم و سپس سؤالات را می خوانیم، در حین بررسی گزینه ها، دوباره ناچار می شویم یک بار دیگر کلّ متن را مرور کنیم که البته این امر باعث اتلاف وقت و همچنین ایجاد تشویش و اضطراب در میان مخاطبان می گردد.

👈 2- هنگام قرائت متن «درک مطلب» باید زیر موارد مهمّ و برجسته ی عبارات خط بکشیم، و یا آنها را در حین خواندن خوب به حافظه بسپاریم.
این نکات برجسته می تواند نام اشخاص، محل وقوع داستان یا ماجرا، عددهای مشخص شده در متن، زمان وقوع حوادث و موضوعات خاصّ و یا آمار و ارقام داده شده در حدّ اطلاعات کلّی باشد.

👈 3- باید بدانیم ترتیب سؤالات درک مطلب همیشه بر پایه ی تسلسل مطالب داستان یا ماجرای توصیفی نیست؛ یعنی ممکن است اوّلین سؤال درک مطلب از پایان متن انتخاب شده و یا اصلاً پراکندگی کامل سؤالات نسبت به متن داده شده وجود داشته باشد.

👈 4- در موارد اندک ممکن است کلمات به کار رفته در سؤال، عیناً با متن درک مطلب برابر نباشد و طرّاح سؤال برای ارائه ی پاسخ مورد نظر از کلمات هم معنی و مترادف استفاده کرده باشد که مطالعه ی چندین باره ی مترادف ها و متضادهای عربیِ موجود در کتاب "فنون ترجمه عربی " برای حلّ این نکته بسیار ضروری به نظر می رسد.

👈 5- در پاره ای از سؤالات درک مطلب، سعی بر آن است که سؤال به گونه ای مطرح شود که داوطلب برای پاسخگویی به آن، کلّ متن را بخواند و شخصاً بر اساس اطلاعات داده شده و بعضاً بر پایه ی آگاهی های پیشین، نکته ی مورد نظر را استنباط کند؛ بنابراین تقویت قوای فهم و استنباط و اصلاً توجه به قانونِ نکته سنجی و دقّت فوق العاده در این قبیل سؤالات مؤکّداً توصیه می شود.

👈 6- بررسی سؤالات چندین ساله ی «درک مطلب» در آزمون های سراسری این تجربه را برای مولّف این سطور به ارمغان آورده است که در گزینه های سؤالات درک مطلب، غالباً گزینه هایی که با کلمات انحصاری:
«فقط، دائماً، انّما، ابداً، خاصّ، مَحصورةٌ فی مادةٍ واحدةٍ » و یا قیود تأکید شبیه به این موارد، همراه شده اند؛ نادرست می باشند!
و با اندکی دقّت به راحتی می توان این قبیل گزینه های محدود شده را رد نمود.

به عبارت دیگر طرّاح کارآزموده و مجرّب، غالباً گزینه هایی را تعقیب می کند که دایره ی شمول بیشتری داشته و از جنبه ی عام تری برخوردار باشند.

👈 7- همچنان که در عنوان سؤال زیر عبارت (بِما یُناسِبُ النّص) خط کشیده شده است، این نکته ی بدیهی مورد نظر است که داوطلب گرامی برای حلّ این قبیل سؤالات عربی نباید از اطلاعات و یا معلومات عمومی خود استفاده کند.

چه بسا معلومات قبلی در خصوص مطلب طرح شده و اصلاً تغییرات اساسی که از سوی طرّاح در متن اعمال شده، با اصل ماجرای تاریخی و یا حتّی علمی و یا با برداشت های رایجِ طبیعی در تعارض و تقابل باشد. بنابراین استفاده از اطلاعات و باورهای شخصی – هر چند علمی تر هم به نظر برسند! – در پاسخگویی به سؤالات درک مطلب اصلا توصیه نمی شود.

( برگرفته از کتاب فنون ترجمه عربی؛ بخش هشتم، مولف: آل یاسین )