صفت مشبهه به روش های زیر ساخته می شود:

👈 الف- بروزن های:

 فَعول، فَعِیل، فَعَل، فَعِل، فَعل، فُعل، فُعال، فَعال، فَعلان، مِفعیل.

⬅️ مانند:     وَدُود، حَکیم، حَسَن، خَجِل، سَهل، حُلو، شُجاع، جَواد، عَطشان، مِسکین.

ب- صفت مشبهه:  در صورتی که بر موضوعات رنگ یا عیب دلالت کند 

⬅️ مانند:  أخضر ، خَضراء  و أعوَج ، عَوجاء .

نکته1: هراسم فاعل واسم مفعولی که بر صفتی ثابت وهمیشگی دلالت کند، صفت مشبهه است:

⬅️ مانند: مالِک در عبارت:  مالِک یَوم الدّین  و کلماتی از قبیل:           مُؤمن، خالِق، مُستقیم و...

 نکته2: دو وزن  فَعیل و فعُول از اوزان مشترک صفت مشبهه واسم مبالغه هستند.

برای تشخیص دقیق آنها از همدیگر باید به این نکات توجه کرد:

↔️ # صفت مشبهه فقط از فعل لازم ساخته می شود و اسم مبالغه ازفعل لازم و متعدی؛  بنابراین کلماتی مثل: رحیم و غفور که فعلشان متعدی است، قطعا اسم مبالغه هستند.

↔️ # اگر از کلماتی که بر این دو وزن هستند، اسم فاعلی با همان معنی کاربرد داشته باشد، اسم مبالغه هستند و گر نه صفت مشبهه؛ مثلا از کلمه ی شَریف، اسم فاعل در این معنی کاربرد ندارد، پس صفت مشبهه است و کلمه ی "صبور" که اسم فاعل آن: صابر، کاربرد دارد، اسم مبالغه می باشد.

4⃣اسم مبالغه: اسمی است که بر وجود صفتی به میزان زیاد درشخص  یا شی دلالت می کند. این نوع مشتق بر وزن های زیر ساخته می شود:

فَعُول، فَعیل، فَعّال،

 فَعّالة،فِعِّیل،فَعُّول،مِفعال،مِفعِیل.

⬅️ مانند: غَفُور(بسیارآمرزنده)، عَلیم(بسیاردانا)، توّاب(بسیارتوبه پذیر)، عَلّامة(بسیاردانا)  صِدِّیق (بسیارراستگو)، قُدُّوس(بسیارمقدّس)، مِکثار(بسیارپرحرف)، مسکین(بسیاردرمانده).

📢: وزن مِفعال تنها زمانی که معنی صفت داشته باشد، اسم مبالغه است و در غیر این صورت، اسم آلت(ابزار) نامیده می شود؛

⬅️ مانند: مِفتاح(کلید). اسم ابزار

مضیاف: بسیار مهمان نواز. 

5⃣ اسم تفضیل: اسمی است که برای مقایسه یا برتری دادن شخصی بر شخص دیگر یا چیزی برچیزی دیگر به کارمی رود.

و در واقع همان صفت تفضیلی یا صفت عالی زبان فارسی است. این نوع مشتق به روش زیر ساخته می شود: 

برای مذکر: بروزن أفعَل ،مانند: أکبَر(کَبُرَ)- أصغَر(صَغُرَ).

برای مؤنّث: بروزن فُعلیٰ، مانند: کُبریٰ، صُغریٰ، عُظمیٰ.

⚠️نکته: اسم تفضیل از غیرثلاثی مجرّد یا زمانی که بر موضوعات رنگ یا عیب دلالت کند، به روش ذیل ساخته می شود:

ازکلماتی مانند: أکثر، أشدّ یا أقَلّ استفاده کرده و مصدر کلمه ی مورد نظر را به صورت منصوب، به عنوان تمییز بعد ازاین کلمات می آوریم:

⬅️ مانند: إجتَهَدَ ← أکثَرُ إجتِهاداً         أسوَد ← أشَدُّ سواداً

6⃣و7⃣ اسم زمان ومکان: این نوع مشتق، اسمی است که زمان یا مکانی را نشان می دهد و از فعل ثلاثی مجرّد بر وزن های مَفعَل یا مَفعِل ساخته می شود: ⬅️ مانند:  مَعبَد ، مَبدَأ، مَکتَب، مَشهَد و مَسجِد، مَغرِب، مَشرِق، مَوعِد

⚠️نکته: گاهی اسم مکان بر وزن مَفعَلَة ساخته می شود: ⬅️ مانند: مَکتَبَة،مَزرَعَة. محفظه...

 # توجّه: اسم زمان ومکان از غیر ثلاثی مجرّد مانند اسم مفعول ساخته می شود و با توجّه به معنای جمله می توان آن را تشخیص داد؛

⬅️ مانند: مُستشفی (بیمارستان)- مُستَقَرّ (جای اسقرار) - متصید (محل شکار) .

 نکته مهم:

 در تشخیص جامد و مشتق بودن همانند مذکر و مونث باید به مفرد اسم توجه کنیم.

⬅️ مانند: "منازل" که مفرد آن منزل است. پس از نوع مشتق می باشد.

"صحاری" که مفرد آن صحرا می باشد و از نوع جامد می باشد.